Oma’s verjaardag

Vandaag moest sterk denken aan mijn oma van vaders kant.
Op deze dag, 4 september, vierden wij altijd haar verjaardag. Toen ze in 1981 overleed en er een uittreksel uit het geboorteregister moest komen, bleek dat ze geboren was op 4 december. Dat was vreemd, maar niemand in mijn familie wist hoe dit nou toch kon.

Mijn oma is geboren in 1894. Ze trouwde in 1919 met mijn opa. Hoe en wanneer ze elkaar hebben leren kennen, is mij niet bekend. Ik heb dit wel nagevraagd bij mijn tantes, maar die konden het mij niet vertellen. Ik weet alleen dat oma niet in hetzelfde dorp woonde als opa en dat ze een broer had.
Een jaar na het huwelijk werd hun eerste kind geboren. Ze kregen in totaal 10 kinderen, 4 zonen (waarvan 1 op jeugdige leeftijd overleed) en 6 dochters. Mijn vader was de Benjamin van het gezin, hij werd in 1938 geboren.

Oma en opa met hun kinderen, januari 1959

Foto gemaakt ter ere van hun 40-jarig huwelijk

Opa werkte hard om zijn gezin te onderhouden. Oma was er voor het huishouden en de kinderen. Dat zal niet makkelijk geweest zijn. Jaren later ging het op financieel gebied beter en kon oma in huis rekenen op de hulp van hun 6 dochters, wat het leven voor haar ook makkelijker gemaakt zal hebben.
Maar voor het zover was, hebben ze ongetwijfeld zware en moeilijke tijden gehad. Denk daarbij bijvoorbeeld aan de Tweede Wereldoorlog, toen opa in Duitsland moest werken en het voedsel steeds schaarser werd. Probeer dan maar eens alle monden te voeden.

Ik heb weinig aan mijn oma gehad. Ze deed in principe niet aan oppassen, was geen gezellige lieve knuffeloma. Dat is geen kritiek, het is gewoon de constatering van een feit. Ze kreeg denk ik pas een beetje een eigen leven nadat mijn opa overleden was en de kinderen het huis uit. Voor die tijd was ze altijd maar druk druk druk met de kinderen en het huishouden. Mijn opa was geen gemakkelijke man. Hij werkte hard en als hij al thuis was, verwachtte hij dat oma voor hem klaar stond. Natuurlijk weet ik wel dat het gewoon zo was in die tijd en dat oma niet beter wist. Maar toch is dit wel het leven dat mijn oma heeft gevormd tot wie ze later was. En het geeft voor mij aan dat ze niet bepaald een “knuffelleven” heeft gehad. Hoe ze haar leven echt heeft ervaren, weet ik niet. Tegen de tijd dat ik aan het volwassen worden was, was oma aan het verkindsen. Ze leed aan dementie en dat werd steeds erger. Een goed gesprek heb ik daardoor nooit met haar kunnen voeren. Ik heb mijn eigen conclusies moeten trekken.

Hoewel het eigenlijk niet meer verantwoord was, woonde ze tot aan haar dood alleen, nog altijd in het huis dat opa zoveel jaren geleden had gebouwd. En ze deed ook nog bijna alles zelf. Ze was met geen stok haar huis uit te krijgen.
Ze overleed uiteindelijk op 86-jarige leeftijd. Door een val in huis had ze haar been (of heup) gebroken en kwam ze in het ziekenhuis terecht. Ondanks haar verwarde staat, besefte ze heel goed dat ze niet meer naar haar vertrouwde huis terug zou keren. Dit was voor haar onacceptabel. Ze wilde absoluut niet naar een verzorgingstehuis. Deze afkeer (anders weet ik het niet te benoemen) was zo sterk, dat ze er voor koos niet te vechten voor haar herstel. Zo heb ik het in elk geval ervaren.

Ik ben naar haar vernoemd. Nu ik zelf ouder ben, vind ik het wel jammer dat ik haar niet beter heb leren kennen. Helaas waren de omstandigheden daar niet geschikt voor. Haar karakter was gesloten, waardoor ze sowieso niet makkelijk praatte en haar dementie beïnvloedde haar geheugen. Ik heb vaak genoeg aan mijn tantes gevraagd hoe ze was, maar ook daar kwam weinig uit. Alsof ook haar eigen kinderen eigenlijk geen idee hadden wie ze in feite geweest was. Een trieste gedachte, maar wel begrijpelijk gezien de omstandigheden en de tijd waarin het speelde.

Wat ik wel heel zeker weet van mijn oma is dat ze een sterk geloof had in God. Ik stel me haar nu dan ook voor op een mooie plek waar ze herenigd is met haar dierbaren.

Oma, van harte gefeliciteerd……ook al is het vandaag niet echt je verjaardag.

Laat een reactie achter

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd.

Scroll naar top